Wat is CBDA in één zin

CBDA (cannabidiolzuur) is de moleculaire voorloper van CBD zoals die in de levende hennepplant voorkomt. Het verschil met CBD zit in één extra carboxylgroep, die tijdens verhitting afsplitst als kooldioxide.

Iemand die een verse hennepbloem zou kauwen, krijgt vooral CBDA binnen, geen CBD. Pas wanneer het plantmateriaal wordt gedroogd, gerookt of via een productieproces wordt verhit, zet CBDA om naar CBD. Dit proces heet decarboxylatie: er wordt een kooldioxide-molecuul afgesplitst en de resterende structuur is het bekendere CBD.

Dat kleine verschil in moleculaire structuur heeft grote gevolgen. CBDA en CBD gedragen zich anders bij interactie met receptoren, worden anders opgenomen en zijn wettelijk anders gerapporteerd. Op het lab-rapport van een product staan ze meestal apart.

Waar CBDA in de plant zit

In een verse, ongedroogde hennepplant zitten cannabinoïden bijna volledig in hun zuur-vorm. CBDA is dominant in bloemen en bladeren van CBD-rijke hennepvariëteiten. Daarnaast produceert de plant kleine hoeveelheden THCA (de zuur-vorm van THC), CBGA en andere zuur-cannabinoïden.

De reden dat de plant zuur-vormen maakt is biochemisch: de biosynthese-route via CBGA (cannabigerolzuur) als "moeder-cannabinoïde" produceert automatisch zuur-vormen. Pas na oogst en bewerking gaat de zuur-vorm gedeeltelijk over in de neutrale vorm.

Stel: iemand oogst hennep en laat het rustig aan de lucht drogen zonder verwarming. Ook dan gaat langzaam een deel van CBDA over in CBD, alleen veel langzamer dan bij actieve verhitting. Om die reden bevat gedroogde plant vaak een mengsel van beide vormen.

Van CBDA naar CBD: het proces

Decarboxylatie is een chemische reactie waarbij verhitting van CBDA een kooldioxide-molecuul afsplitst. Het resterende molecuul is CBD. De reactie loopt langzaam bij lage temperaturen en versnelt bij hogere temperaturen boven 100 graden Celsius.

In de industriële CBD-productie is decarboxylatie een aparte stap. De ruwe extractie wordt onder gecontroleerde omstandigheden verwarmd, meestal tussen 90 en 140 graden Celsius, gedurende enige tijd tot de omzetting volledig is. Bij te hoge temperatuur of te lange verhitting gaan cannabinoïden verloren via oxidatie. Bij te weinig verhitting is de omzetting onvolledig, en dan staat er nog een deel CBDA op het lab-rapport.

Voor consumenten betekent dit: op een gedecarboxyleerde olie staat vrijwel alle inhoud als CBD op het rapport. Op een "raw"-olie staat een aanzienlijk deel als CBDA. Het totaalgetal is meestal gelijk (namelijk zoveel milligram cannabinoïden per milliliter), maar de verdeling verschilt.

Zie decarboxylatie voor de scheikundige achtergrond.

Verschil tussen CBDA en CBD: waarom het uitmaakt

CBDA en CBD zijn niet uitwisselbaar. Ze verschillen in structuur en gedragen zich anders in het lichaam.

CBDA is chemisch een carbonzuur, terwijl CBD een neutrale verbinding is. Die polariteitsverschil beïnvloedt oplosbaarheid en opname. Onderzoek laat zien dat CBDA in laboratoriumopstellingen andere receptoren aanspreekt dan CBD, waaronder serotonine-receptoren die betrokken zijn bij misselijkheid en stemming (Bron: Citti et al., 2019). Klinische data bij mensen is beperkt.

Voor consumenten is het praktische verschil dat "raw"-oliën met een significant CBDA-aandeel niet identiek werken aan gedecarboxyleerde oliën. Dat is deel van de reden waarom producenten "raw"-varianten aanbieden: sommige gebruikers zoeken juist de CBDA-fractie.

Belangrijk om te vermelden: er zijn geen goedgekeurde medische claims voor CBDA in Nederland. Onderzoek is voornamelijk pre-klinisch (in reageerbuizen en op dieren) en klinische studies bij mensen zijn schaars.

Wat CBDA op een lab-rapport betekent

Op een Certificate of Analysis worden CBD en CBDA meestal apart gerapporteerd. Voor consumenten geeft het totaalgehalte de actieve hoeveelheid weer.

Een typisch rapport laat bijvoorbeeld zien: CBD 4,8%, CBDA 0,2%. Dat betekent dat 4,8% van het productgewicht CBD is, en 0,2% CBDA. Voor een "raw"-variant kan die verhouding omgekeerd zijn: CBD 1%, CBDA 4%.

Voor consumenten die willen weten hoeveel actieve cannabinoïden een product bevat, telt de totale hoeveelheid (CBD + CBDA omgerekend naar CBD-equivalent). Dat omrekenen doet men door het CBDA-gehalte met 0,88 te vermenigvuldigen, want een deel van het CBDA-gewicht gaat verloren als kooldioxide bij decarboxylatie.

Voor de details van rapport-lezing zie analysecertificaat.

Raw-oliën: bewust CBDA behouden

Sommige merken produceren "raw" of "rauwe" oliën waarbij decarboxylatie bewust beperkt is. Deze producten bevatten een aanzienlijk deel CBDA naast CBD.

Endoca is een bekend merk dat raw-varianten aanbiedt. De gedachte achter deze producten is dat de zuur-vorm eigen kwaliteiten heeft die verloren gaan bij volledige decarboxylatie. Voor consumenten die het volledige plantprofiel zoeken (inclusief entourage-effect, Bron: Russo, 2011), is dit een aparte categorie binnen full-spectrum-oliën.

De smaak en het uiterlijk verschillen. Raw-oliën zijn vaak donkerder van kleur, groenachtig of bruin, en hebben een zwaardere aardse smaak. Dat komt door de aanwezigheid van chlorofyl en andere plantcomponenten die bij normale productie deels worden verwijderd.

Zie Endoca raw 15% (30 ml) en Endoca raw 3% (30 ml) voor voorbeelden.

Wettelijke context

CBDA valt onder dezelfde wettelijke categorie als CBD in Nederland. Producten met CBDA-fractie mogen verkocht worden onder dezelfde voorwaarden.

Voor CBD-producten geldt in Nederland dat THC onder de wettelijke grens moet blijven (zie de THC-grens). Dat geldt ook voor raw-varianten met CBDA-fractie: bij extractie moet de THC-inhoud (of de zuur-vorm THCA) onder de grens blijven.

Voor de bredere juridische context zie CBD-wetgeving Nederland en Novel Food.

Praktische keuze tussen CBD en CBDA

Voor consumenten die moeten kiezen tussen een gedecarboxyleerde CBD-olie en een raw CBDA-olie, spelen enkele overwegingen.

Voor iemand die specifiek CBD wil: kies een gedecarboxyleerde olie. Op het lab-rapport staat CBD dan als hoofdcomponent met minimale CBDA-fractie. Dit is de gebruikelijke keuze voor de meeste consumenten.

Voor iemand die het complete plantprofiel wil, inclusief zuur-vormen: raw-oliën bieden dat. Op het rapport zie je een aanzienlijke CBDA-fractie naast CBD. Voor gebruikers die geloven in het complete spectrum, is dit een aparte categorie.

Bij twijfel: begin met een gedecarboxyleerde olie. CBD is de meest bestudeerde vorm en heeft de sterkste onderzoeksbasis. Raw-oliën zijn een specifieke voorkeur, geen standaardkeuze.

Voor de smaak en textuur zijn er ook verschillen. Raw-oliën zijn vaak donkerder van kleur (groenachtig tot bruin) en hebben een zwaardere aardse smaak dan gedecarboxyleerde oliën. Voor mensen die de smaak van CBD-olie al aan de zware kant vinden, kan een raw-variant minder aangenaam zijn.

CBDA en decarboxylatie in de gebruikersbeleving

Voor iemand die zijn keuze wil onderbouwen tussen CBD en raw CBDA-varianten: probeer beide een periode uit en vergelijk je eigen beleving.

Het onderzoek naar CBDA-specifieke effecten bij mensen is nog zo pril dat er geen sterke aanbeveling uit is te destilleren voor de gemiddelde consument. Wat vaststaat: beide vormen zijn cannabinoïden uit dezelfde plant, en beide worden in Nederland verkocht binnen de wettelijke kaders. De keuze is voor consumenten voornamelijk persoonlijk.

Voor titratie-doeleinden geldt hetzelfde principe: beginnen met een lage dosis, langzaam opbouwen, aandacht voor hoe je reageert. Zowel bij CBD als bij CBDA loont het om de eerste twee weken te documenteren.

CBDA versus CBD op het lab-rapport

Als je twee producten wilt vergelijken, is het belangrijk om te weten hoe je de CBD en CBDA-waarden interpreteert.

Voor een gedecarboxyleerde olie staat op het rapport meestal iets als: CBD 5,0%, CBDA 0,1%. Dat betekent dat vrijwel alle cannabinoïden actief zijn omgezet.

Voor een raw-olie staat er meestal: CBD 1,0%, CBDA 4,0%. De verhouding is bijna omgekeerd.

Voor het totale actieve gehalte kun je CBDA omrekenen naar CBD-equivalent door met 0,88 te vermenigvuldigen (omdat een deel van het CBDA-gewicht als CO2 verdwijnt bij decarboxylatie).

Voor consumenten die in mg denken: totaal actieve cannabinoïden × volume × 10 = totale mg per fles.

Gerelateerd

• Cannabidiol (CBD): de neutrale vorm na decarboxylatie
• Cannabinoïden, overzicht: de volledige familie
• Decarboxylatie: hoe CBDA overgaat in CBD
• CO2-extractie: de meest gebruikte extractiemethode
• Analysecertificaat (CoA): hoe CBD en CBDA worden gerapporteerd
• CBD-olie: de meest gekozen productvorm met CBD
• Alles over CBD: de centrale kennisbank

Deze informatie is voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten je huisarts of apotheker.