CBD in de Europese Unie: Novel Food, vrij verkeer en het Kanavape-arrest

In het kort

• CBD valt in de Europese Unie onder de Novel Food-verordening uit 2015.
• Het Hof van Justitie oordeelde in 2020 dat CBD uit hennep geen verdovend middel is.
• Strafrecht en handhaving blijven nationale bevoegdheden.

Welke Europese regels raken CBD?

CBD valt in de Europese Unie onder de Novel Food-verordening uit 2015. Je merkt daar als koper weinig van, want de gevolgen spelen bij de producent. Drie Europese bouwstenen raken het onderwerp.

Europese bouwsteen	Waarover hij gaat
Novel Food-verordening uit 2015.	Toelating van nieuwe voedingsingrediënten in de Unie.
Vrij verkeer van goederen.	Handel in producten tussen de lidstaten.
Landbouwregels voor hennep.	De teelt van hennepvariëteiten op het veld.

De derde bouwsteen levert het bekende getal van 0,3% THC. Dat percentage geldt voor de plant tijdens de teelt en niet voor een flesje in de winkel.

Hoe die teeltnorm zich verhoudt tot de Nederlandse eindproductnorm, staat bij de twee THC-grenzen en hun context. De procedure achter een toelating staat bij de Novel Food-status van CBD.

Wat besliste het Hof van Justitie in de Kanavape-zaak?

Het Hof van Justitie oordeelde in 2020 dat CBD uit hennep geen verdovend middel is. Je vindt die uitspraak terug onder zaaknummer C-663/18. De zaak draaide om een Franse verkoper van CBD-vloeistof.

Die vloeistof kwam uit Tsjechië en werd daar rechtmatig gemaakt uit de hele hennepplant. Frankrijk stond alleen extract uit zaden en vezels toe.

Het Hof keek eerst naar de internationale verdragen over verdovende middelen. Cannabidiol viel volgens het Hof niet onder die definitie.

Daarna keek het Hof naar de interne markt. Een verbod op een rechtmatig geproduceerd product beperkt het handelsverkeer tussen lidstaten.

Wat betekent het vrij verkeer van goederen voor CBD?

Een lidstaat mag een rechtmatig geproduceerd CBD-product niet zomaar weren. Je ziet daar de kern van de interne markt: goederen bewegen vrij tussen de lidstaten. Het arrest zet daar wel twee randen omheen.

De eerste rand is de volksgezondheid. Een lidstaat mag een product weren als hij een reëel risico aantoont.

De tweede rand is de onderbouwing. Zo'n verbod moet steunen op de beste beschikbare wetenschappelijke gegevens en mag niet verder gaan dan nodig.

Stel: een land verbiedt een product zonder enige meting of studie. Dan houdt dat verbod bij het Hof geen stand.

Het vrij verkeer gaat over handel tussen bedrijven en niet over een koffer. Wat er bij een grens met jouw eigen product gebeurt, staat bij welk recht geldt bij grensoverschrijding.

Waarom verschillen de regels toch per lidstaat?

Strafrecht en handhaving blijven nationale bevoegdheden. Je ziet daardoor per land een ander beeld, ook na een arrest van het Hof. Vier oorzaken lopen door elkaar.

• Middelenwetgeving is nationaal. Elk land bepaalt zelf welke stoffen op zijn verboden lijst staan.
• Handhaving is nationaal. Een toezichthouder kiest zijn eigen prioriteiten en tolerantiegrenzen.
• De toelating loopt nog. Zonder afgeronde Europese autorisatie hanteert elk land een eigen tijdelijke lijn.
• De volksgezondheidsuitzondering bestaat. Een lidstaat mag onder voorwaarden strenger zijn dan zijn buren.

Vergelijk het met de bouwregels voor een huis. Europa legt de fundering vast, elke gemeente vult de rest zelf in.

Voor een koper betekent dit dat een productstatus aan een grens verandert. Voor een verkoper betekent het een apart dossier per land.

Hoe verhoudt het Europese kader zich tot de Nederlandse regels?

Nederland vult het Europese kader in met eigen wetten en een eigen handhavingslijn. Je herkent die invulling in drie wetten. De Opiumwet, de Warenwet en de Europese voedselregels grijpen op elkaar in.

De Opiumwet bepaalt wanneer een hennepproduct onder de verboden lijst valt. De Warenwet bepaalt de eisen aan een product in de winkel.

De NVWA houdt toezicht en kiest daarbij zijn eigen prioriteiten. Die keuze verklaart waarom de Nederlandse markt anders oogt dan de Franse.

De volledige Nederlandse uitwerking staat bij de drie wetten die CBD in Nederland raken. Wat een verkoper hier over zijn product mag beweren, staat bij de grens tussen productinformatie en een gezondheidsbelofte.

Wat ligt er op Europees niveau nog open?

Er is op dit moment geen afgeronde Europese autorisatie voor CBD als voedingsingrediënt. Je leest dat feit terug in de catalogus van de Europese Commissie. Drie punten blijven daardoor onbeslist.

• De veiligheidsbeoordeling. De Europese voedselveiligheidsautoriteit vroeg om aanvullende gegevens en rondde de beoordeling niet af.
• Een Europese eindproductnorm. Voor het THC-gehalte in een eindproduct bestaat geen geharmoniseerd getal.
• De positie van hennepbloem. Lidstaten kwalificeren losse bloem en bladeren verschillend.

Iemand die op een snelle uitkomst rekent, houdt geen rekening met de doorlooptijd. Een dossier bij de Europese Commissie loopt in jaren en niet in maanden.

Een voorspelling staat hier bewust niet. Alle juridische onderwerpen staan bij het overzicht van CBD-wetgeving, en de rest van de kennisbank bij alle onderwerpen over CBD.

Veelgestelde vragen

Is CBD in de hele Europese Unie legaal? Nee. Het Hof van Justitie noemde CBD uit hennep geen verdovend middel, maar lidstaten houden eigen regels en eigen handhaving.

Wat betekent het Kanavape-arrest voor een webshop? Een lidstaat mag een rechtmatig in een andere lidstaat geproduceerd CBD-product niet zonder onderbouwing weren.

Waarom is CBD nog steeds niet toegelaten als Novel Food? De Europese beoordeling loopt nog. Er is op dit moment geen afgeronde autorisatie voor CBD als voedingsingrediënt.

Deze informatie is algemeen en is geen medisch advies. Europese en nationale regels veranderen, dus controleer bij twijfel de actuele tekst bij de betrokken instantie.

Laatst gecontroleerd op 2026-08-22, zie redactiebeleid en auteur.